Nhận xét - Bình luận Tác phẩm : Nhà văn Nhất Linh với một bài TỰA (1)

Tuesday, October 29, 20198:57 AM(View: 3172)
TỰA
( Bài TỰA dưới đây của nhà văn Nhất Linh
trong những trang đầu tập truyện ngắn Hoa Vông Vang, tác giả Đỗ Tốn; một nhà văn trẻ trong thập niên 1940
.
)

Đây là một tập truyện ngắn của một nhà văn còn trẻ tuổi, bạn tôi.
Mỗi lần khuyên một người còn ít tuổi quá viết văn, theo thói quen, tôi chỉ mong được tác giả cho xem những tập truyện có tính cách mơ màng, bóng bẩy, thường thường đẹp đẽ như một bài thơ nhưng ít khi đi sâu vào tới sự thực đơn giản và ý nhị của cuộc đời. Trong những tác phẩm đầu tiên ấy, tôi không dám ao ước gì hơn là được thấy đôi chút hứa hẹn về tương lai. 
Đỗ Tốn đã làm tôi ngạc nhiên một cách vui sướng từ khi mới xem xong vài ba truyện trong cuốn Hoa Vông Vang này. Người bạn trẻ của tôi đã có những nhận xét rất tinh vi về đời sống, về những hành động, tâm tình của người đời, có đủ kinh nghiệm không khác gì một nhà văn đã già giặn và sống nhiều.
Các nhân vật trong truyện, người nào cũng có tính cách rõ ràng và linh động như người thực: từ Phong bồng bột và liều lĩnh trong truyện Định Mệnh đến ông chủ giây thép an phận và đơn giản, cô Tuyen ngoan ngoãn trong Duyên Số Kep Gia vui đùa luôn để giấu những nỗi đau khổ ngấm ngầm... Nhất là cô Lan (trong Định Mệnh), cô Lan dịu dàng và yên lặng, rất có tính cách một người Việt Nam, tác giả gần như không nói đến mà ta đọc thấy linh hoạt vô cùng.
Tác giả lại biết nhận xét và diễn tả được cả những rung động mong manh thầm kín của lòng người bằng một vài nét rất đơn sơ. Tiếng nói "vâng, em yêu anh" của cô Lan, bàn tay cô Tuyen rút mấy lá cỏ sắc đến chảy máu, cây na bên cạnh vại nước ướt át ... trong các truyện rất nhiều những chỗ như thế, không có gì cả, nhưng trong những cử chỉ, những cảnh không đâu ấy, có ngấm ngầm không biết bao nhiêu là cảm giác mông lung, không cần diễn tả mà rõ ràng hơn là diễn tả.
Để cho tình cảm lôi kéo mình đi quá, và hay lợi dụng cơ hội, đó là thói thường của những nhà văn trẻ, nhưng tác giả Hoa Vông Vang lúc nào cũng giữ được giản dị và giữ được điều độ, biết ngừng lại ở những chỗ nào cần phải ngừng. Tác giả lại tránh được cái tật quá say mê những câu văn hào nhoáng, đọc nghe rất kêu. Tuy văn trong Hoa Vông Vang một đôi khi không dùng mẹo, dùng sai chữ, trùng tiếng, những cái đó không hề gì, miễn là tác giả diễn được sự thực và câu văn đã gợi lên trong lòng người đọc những cảm giác đúng hệt ý muốn của tác giả. Tuy mới viết lần đầu nhưng về cách dẫn truyện nhất là trong Duyên Số Định Mệnh, tác giả đã tới được mức già giặn của những nhà văn đã viết nhiều.
Đỗ Tốn viết bằng cảm giác nhiều hơn là bằng ý nghĩ: anh có những cảm giác rất mới lạ sắc sảo, và tâm hồn anh lúc nào cũng sẵn sàng rung động như tâm hồn nghệ sĩ đa cảm bỡ ngỡ đứng trước một cuộc đời muôn màu đẹp vừa hé mở ra trước mặt.
Xem những truyện trong tập Hoa Vông Vang tôi không thể không đem Đỗ Tốn ra so sánh với một nhà văn viết truyện ngắn khác: Thạch Lam. Tôi thấy hai nhà văn này có nhiều chỗ giống nhau và tôi tin Đỗ Tốn sẽ là một Thạch Lam thứ hai trong văn giới nước ta.

NHẤT LINH
(Tháng 12. 1942)



Send comment
Your Name
Your email address
Saturday, June 27, 202012:30 AM(View: 196)
Bầu trời xanh có những gợn mây nhưng bà Biểu cảm thấy ngoài vườn bắt đầu nóng. Mùa hè năm nay khác hẳn những năm trước. Mặt trời vừa lên một, hai giờ đã thấy nóng toát mồ hôi. Bà Biểu đem được khay gỗ đựng đồ làm vườn về đến bên hàng rào bỗng nghe có tiếng người nói lao xao ngoài đầu ngõ. Bà nhìn ra, có đến ba, bốn người trẻ dắt theo một chiếc xe đạp đang theo lối ngõ đi về hướng nhà bà.
Wednesday, June 24, 20201:59 PM(View: 209)
# Người ta chỉ nên bận tâm đến cái gì liên quan với mình thôi. # Tình yêu là sự an nghỉ tốt nhất trong cuộc sống. # Đời không tình ái như năm tháng không có mùa hè. # Hạnh phúc trong hôn nhân hoàn toàn là vấn đề may rủi. # Người không có sức tưởng tượng thì không có đôi cánh để bay. # Theo xu hướng của mình là điều tốt miễn là biết đi lên. # Sự điều độ và sự chuyên cần là những lương y của con người.
Sunday, June 14, 20208:06 AM(View: 352)
Không khí trong lành và cảnh vật yên tĩnh sáng Chủ Nhật khiến bà Biểu thức giấc sớm hơn thường lệ. Để khỏi làm phiền giấc ngủ ông Biểu, bà bước nhẹ chân ra phòng khách. Đêm qua, có lẽ chồng bà đã đọc sách tới khuya. Khi bà kéo tấm màn cửa che cửa sổ, ánh sáng của ngày hè ùa vào, gió dịu mát ùa vào, phòng khách nhỏ như có thêm sức sống. Cành vạn niên thanh cắm trong chiếc bình xinh xắn màu ngọc bích hôm nay đã thấy thêm vài lá non xanh.
Thursday, May 14, 202010:22 PM(View: 1151)
# Nếu tâm hồn bạn mạnh khỏe là bạn có tất cả cái gì để sung sướng rồi. # Ai chơi với người tốt thì hóa ra tốt hơn. # Nản lòng là cái chết trong tâm hồn. # Người nào vui tươi, đường đời đi trọn. # Ngày mới đến cùng sức mạnh mới và suy nghĩ mới. # Người ta không thể nghĩ tốt, yêu tốt, ngủ tốt nếu người ta không ăn uống tốt. # Đời là một cuộc biến chuyển bất tận. # Trong các đam mê, cái lôi cuốn nhất là hy vọng. Nó chăm sóc, nuôi dưỡng ta, xoa dịu các chua cay của đời sống.
Saturday, May 9, 202012:30 AM(View: 1428)
.. Thường vào sáng thứ Bẩy hay Chủ nhật, bà Biểu dậy sớm và pha một ấm trà. Sau đó, hai vợ chồng ngồi nhâm nhi ly trà nóng. Chỉ có giản dị vậy thôi, nhưng bà Biểu cảm thấy thú vị trong những giờ phút này. Còn ông Biểu lại thích ngắm mấy cánh hoa mới nở trong chậu nhỏ đặt bên cửa sổ ... - Hoa này nhỏ nhưng có mùi thơm dịu. - Bà Biểu nhấp thêm ngụm trà, nói tiếp - Anh có biết không? em phải nuôi mãi mới được vài khóm. Giống hoa này có vẻ hơi khó tính. Nóng quá cũng không chịu, mà lạnh quá cũng không ưa.
Tuesday, April 28, 20202:57 AM(View: 1795)
.. Nước mưa thấm vào người và gió thổi mạnh làm ông Biểu cảm thấy toàn thân ớn lạnh. May là khi đi, nghe lời bà Biểu ông đã mặc thêm áo ngoài, nên cũng đỡ đôi chút. Lúc đứng chờ mưa tạnh, chẳng hiểu sao ông Biểu nhớ tới người bạn xưa cùng lớp, trong một lần về thăm quê ngoại, giữa đường gặp mưa, bị cảm lạnh và mất ở quán vắng bên đường. Mưa vừa ngớt, ông Biểu nhảy vội lên xe đạp và đạp mải miết về nhà..
Friday, April 24, 202010:02 AM(View: 517)
Ngày cuối tuần nghỉ ngơi thong thả, mời đọc tiếp truyện "Trăng Gầy Miền Duyên Hải". .. Tiếng bước chân của bà Biểu từ dưới hiên nhà đi lên làm giảm bớt sự hiu quạnh trong căn phòng nhỏ. Bà Biểu dừng chân bên chiếc tủ áo đặt ở góc phòng. Các thứ đồ đạc bày biện trong nhà của vợ chồng bà, đã hơn mười năm nay không một sự thay đổi nào đáng kể. Bà Biểu thầm nghĩ, giá như ông Biểu nhắm mắt bịt tai chẳng quan tâm tới những lời rỉa rói sau lưng, và trong một lúc nào đó, ông Biểu tạm quên chức danh nhà giáo cao qúy, hớn hở nhận các đồ biếu tặng thì gia đình bà đâu đến nỗi...
Friday, April 17, 202010:15 PM(View: 1161)
Những năm tôi trên mười, mười hai tuổi, làng quê tôi đã thay lớp áo ngoài tre xanh mái rạ bằng hai dãy phố mới nhà gạch một, hai tầng - chẳng khác vẻ ngoài cô thôn nữ thuần hậu trong bài thơ "Chân Quê" của thi sĩ Nguyễn Bính : trước kia, cô giản dị với "cái yếm lụa sồi... cái dây lưng đũi... cái quần nái đen" ; mà nay, "khăn nhung quần lĩnh rộn ràng, áo cài khuy bấm..."
Monday, April 13, 20206:38 AM(View: 1184)
# Tĩnh dưỡng thì được yên. # Hành trình của con người qua cuộc sống là tập hợp của những niềm vui và nỗi buồn. Chỉ có như vậy, họ mới có thể học hỏi và vươn lên được. # Văn nghệ không tạo nhân đức mà khiến tâm hồn chấp nhận nhân đức. # Người ta hiếm khi thành công nếu không làm điều mình thấy vui thích. # Tạo một bức tranh cũng khó như tìm một hột xoàn to hay nhỏ vậy. # Tình cố hữu như rượu bồ đào, càng cũ càng đằm. # Cái ly của tôi nhỏ, nhưng tôi thích uống bằng cái ly của tôi.
Saturday, April 11, 20206:48 AM(View: 1046)
.. Thường trong ngày lễ mừng, thoáng nhìn qua vẻ mặt hân hoan của các qúy vị vừa "lên lão sáu mươi", người ta đoán được niềm vui vô bờ bến trong lòng những người từng sống qua sáu chục năm ngậm đắng nuốt cay, vui sướng đủ điều, nay đến ngày ... đúng lịch lên lão, vừa vui nhấp ly rượu nếp thơm vừa ngẫm nghĩ: "Ôi, hạnh phúc biết chừng nào! Mới ngày nao ta sống vui đùa quên ngày quên tháng, mà nay đã lên lão, đã tới hồi cần tĩnh tâm, quẳng gánh lo để vui sống tiếp."